Witając słońce - JOGA

Joanna Tomczyńska
13.04.2006

Uprawianie jogi oraz inspirowanych nią form ćwiczeń fizycznych i rekreacji staje się coraz popularniejsze. Hatha joga, popularnie zwana po prostu jogą, jest prawie idealnym sposobem rekreacji dla współczesnego, zestresowanego i zagonionego Europejczyka. Umożliwia trening fizyczny ciała, uspokaja, uczy panowania nad sobą, nie wymaga specjalnego miejsca do treningu, kosztownego sprzętu, posiadania wyższej niż przeciętna kondycji fizycznej. Na początku najlepiej jest ćwiczyć w grupie, później adepci praktykują indywidualnie, w domu, a na zajęcia przychodzą głównie dla lepszej mobilizacji i w celu wymiany doświadczeń.

Joga w swych pierwotnych założeniach nie jest tylko formą rekreacji. To także sposób na życie. Na pozór spokojne i nieskomplikowane układy ciała, od których zaczyna się zajęcia, to tylko wstęp do przekraczania możliwości własnego ciała i panowania nad całym życiem. Najbliższa starożytnemu oryginałowi jest właśnie uprawiania współcześnie hatha joga – nauka przyjmowania i utrzymywania określonych pozycji ciała powiązana z treningiem oddechu i koncentracji oraz medytacjami. Według nauczycieli jogi najważniejsze w niej jest doskonalenie elastyczności kręgosłupa. Praktykowanie asan – pozycji jogi daje poczucie kontroli nad ciałem, a za jego pośrednictwem – także nad psychiką. Naukę jogi można rozpocząć w dowolnym wieku, a traktowana jako forma rekreacji jest prawie idealna zarówno dla młodej, wysportowanej osoby, jak i dla seniora. Ćwiczący zaczyna zajęcia na takim poziomie, na który pozwala mu jego sprawność fizyczna. Praktykowanie jogi nie jest ukierunkowane na bicie rekordów, lecz na poznawanie możliwości własnego ciała i stopniowe ich przekraczanie. I takie jest rzeczywiste założenie filozofii jogi – praktykujemy ją przede wszystkim dla siebie.



Zainteresowanie kulturą Dalekiego Wschodu sięga w Polsce lat siedemdziesiątych. Przetłumaczono wtedy na język polskie pierwsze publikacje, lecz prawdziwy rozkwit zaczął się już po zmianie ustroju i otwarciu granic kilkanaście lat temu.

W latach siedemdziesiątych, będąc jeszcze na studiach, interesowałam się kulturą Wschodu i ta iskierka zawsze się we mnie tliła. Wschodnie przysłowie mówi, że gdy uczeń dojrzeje, spotka mistrza na swojej drodze. W jednej z lokalnych gazet przeczytałam, że w Częstochowie odbywają się zajęcia jogi, później skontaktowałam się z ówczesnym rektorem Politechniki Częstochowskiej, profesorem Januszem Szopą, praktykującym jogę od bardzo dawna. Zaczęłam ćwiczyć ponad 10 lat temu. Zawsze byłam osobą czynną fizycznie, potrzebowałam też przy mojej aktywności zawodowej ćwiczeń z możliwością wyciszenia. Od dziewięciu lat jestem instruktorem – opowiada Joanna Górna, jedna z prowadzących zajęcia w częstochowskim Ognisku TKKF „Omega”.

Według mitologii hinduskiej joga została stworzona przez boga słońca Sziwę dla jego duchowej małżonki Parwati. Praktyka miała zapewnić piękno fizyczne i dobrostan duchowy. Pierwszy zbiór zasad został opracowany przez Ptańdżalego w II lub III wieku naszej ery. Wyszczególnionych jest tam osiem stopni – od przestrzegania zakazów i nakazów po medytację i samorealizację. W kilkanaście wieków później na Zachodzie Europy przyjęła się hatha joga – praktyka określonych pozycji ciała oraz powiązana z nią ściśle nauka oddychania, koncentracji i medytacji. Obecnie rozróżnia się dwie odmiany jogi. Joga według Sivanendy jest łagodna, bardziej statyczna, joga Iyengara ma bardziej dynamiczny charakter i dopuszcza użycie pomocy technicznych. W ostatnich latach coraz częściej powstają inspirowane jogą formy sportu i rekreacji. Są bardzo popularne w Ameryce, gdzie liczba adeptów i sympatyków jogi jest aktualnie największa na świecie. Przykładowo power yoga to bardzo szybko następujące po sobie, wykonywane przy rytmicznej muzyce zmiany pozycji, uprawianiu sonic yogi towarzyszy oprócz muzyki także ostre światło, yoga boxing to hybryda klasycznej jogi, tai – chi i boksu. Dla osób o mniejszej sprawności fizycznej, np. po wypadkach przeznaczona jest aqua yoga, gdzie ćwiczenia wykonuje się w wodzie, zaś Baby Om to specjalne ćwiczenia dla matek z malutkimi dziećmi, nastawione na uzyskanie lepszego kontaktu z dzieckiem i uzyskanie optymalnej kondycji fizycznej. Bardzo popularne są także specjalne grupy jogi dla kobiet w ciąży. Elementy jogi – przede wszystkim techniki oddychania i relaksu zawiera też program wielu szkół rodzenia w Polsce. Praktykowanie jogi zaleca się także osobom starszym. Pozwala zachować im sprawność fizyczną oraz pogodę ducha. Zalety jogi są po prostu uniwersalne.

Ponieważ asany wykonujemy wolno, wyciszamy się podczas ćwiczeń. Podczas każdej z niej jest przewidziana chwila na wsłuchanie się we własne ciało. A gdy panujemy nad ciałem, możemy panować nad duszą. – opowiada Joanna Górna.

Ćwiczenia fizyczne jogi mają różny stopień trudności. Część z nich mogą wykonywać osoby o zupełnie przeciętnej kondycji fizycznej. Na zajęcia prowadzone przez instruktorów częstochowskiego Ogniska „Omega” przychodzą zarówno młodzi ludzie – uczniowie i studenci, jak i starsze panie z wnukami. Szanse nawet w grupie zaawansowanych są raczej wyrównane. Koszt uczestnictwa też nie jest wygórowany. Na zajęciach jogi nie ma rewii mody strojów sportowych, jak na przykład na stoku narciarskim. Nawet buty nie są potrzebne – z zasady ćwiczy się boso.


Uważam, że z jogą jest jak z miłością – nigdy nie jest na nią za późno. Na początku dobrze jest ćwiczyć 1 – 2 razy w tygodniu pod okiem instruktora, który będzie korygował ustawienie ciala. Później każdy ćwiczy sam w miarę potrzeb i czasu, np. kwadrans dziennie rano – dodaje Joanna Górna.

Pozycje jogi zwane są asanami. Ich założeniem jest stabilność i utrzymanie szczególnego układu ciala przez pewien czas. Czas ten staje się coraz dłuższy w miarę postępów ćwiczącego. W jodze nie ma miejsca na brawurę czy wyniszczające treningi. Każdy praktykujący jest zobowiązany do ćwiczeń w zgodzie z własnym ciałem. Gdy czuje ból lub zmęczenie, może skrócić czas trwania asany. Sprawia to, że większość z nich jest bezpieczna dla zdrowia i praktycznie nie występuje tu zagrożenia kontuzjami. Według zasad jogi najważniejsze jest utrzymanie i doskonalenie elastyczności kręgosłupa. Ma to dobry wpływ na cały organizm – zarówno od strony fizycznej, jak i psychicznej. Ćwiczenia jogi sprzyjają redukcji stresu, panowaniu nad emocjami i rozumieniu samego siebie.

Sesję jogi powinien kończyć zawsze relaks w układzie ciała zwanym w sanskrycie „sawasana” ( po polsku niestety mniej wdzięcznie – po prostu „trup”). Jest to dłuższe, często kilkunastominutowe nieruchome leżenie w pozycji sprzyjającej maksymalnemu relaksowi. Wielu nauczycieli jogi łączy to z innymi metodami panowania nad umysłem, np. z muzykoterapią, wizualizacją upragnionego sukcesu, kontrolowanym, symbolicznym pozbyciem się problemów, technikami wybaczania osobom, do których czujemy urazę lub „oswajaniem” strachu przed tym, co sprawia nam największy problem. Wszystko zależy od umiejętności i inwencji osoby prowadzącej zajęcia oraz oczywiście uczestników.


Jeden z najbardziej znanych polskich psychologów i psychoterapeutów, Wojciech Eichelberger powiedział, że joga różni się od innych form sportu podmiotowym, a nie przedmiotowym traktowaniem ciała. W jodze nie ma wyścigów, rywalizacji, presji czasu. Wszystko, co robimy, robimy wyłącznie dla siebie. Joga uczy pokory, ale daje też dystans do świata – puentuje pani Joanna.

Dodaj do ulubionych 3 Wykop

Poleć Zgłoś nadużycie
Dodany przez użytkownika: Joanna Tomczyńska
Dodaj komentarz
Tylko zalogowani użytkownicy mogą dodawać komentarze - zaloguj się

Jeśli nie masz jeszcze konta w serwisie Pozytywne.com, zarejestruj się
Komentarze (2)
Maja
3.07.2010 8:03
Popieram poprzedniczke:) Serdecznie polecam joge:)
Aga
Aga
5.07.2007 19:50
Artykuł bardzo fajny , jestem adeptem jogi od ponad pół roku rewelacja ! Potrzebuje tego jak powietrza;) Człowiek staje się inny i poznaje bardziej siebie:)polecam